|
Akrep yumurtlamaz, bunun yerine
canlı yavrular doğurur. Akrep yavrusu doğumdan sonra
bir süre annenin sırtında taşınır.
Akrep zehrin etkisi akrebin türüne göre
değişir. Genellikle akreplerin sokması çok acı verir, ama
bazı türlerindeki insanı ve en iri hayvanları bile
öldürebilir. En tehlikeli akreplerden biri Kuzey
Afrika'da yaşayan sarımsı kahverengi akreptir (Andtoctonus
australis). Zehirli akreplerin çok yaygın olduğu Meksika'da
her yıl en az 1.000 kişi akrep sokmasından ölür. Taşların
altında, duvar yarıklarında, kurumuş ağaç kabukları altında
veya yer altında kazdıkları dehlizlerde akrep
zararlısına rastlamak mümkündür. Karlı bölgeler hariç hemen
hemen her yerde akrep yaşar. Akrep yalnız
yaşamayı sever. Boyları 2 cm ile 15 cm arasında değişir.
Yassı halkalardan teşekkül eden vücut; başla kaynaşmış bir
gövde, karın ve kuyruk (telson) olmak üzere üç bölümden
meydana gelir. Gövdede önden arkaya doğru büyüklükleri
artan, uçları çift çengelli dört çift yürüme bacağı bulunur.
Gövdeye bağlı karın kısmı ise 7 geniş halkadan meydana
gelmiş, alt yüzeyinde birinci halkada kapaklı bir adet
cinsiyet açıklığı, ikinci halkada dokunum ve iz bulma görevi
yapan bir çift tarak organı, 3, 4, 5 ve 6. halkalarda "kitap
trakeleri" adını alan solunum organına ait birer çift olmak
üzere toplam dört çift solunum deliği (stigma) vardır. Karın
kısmından sonra 6 adet dar ve yuvarlaksı halkalardan meydana
gelen ve bir yay gibi sırta doğru bükülebilen akrebin
kuyruğu, eğrilmiş bir zehir iğnesi veya mızrağını taşıyan
şişkin halka ile biter. Akrep, yürüdüğünde kuyruğunu
kaldırır. Düz ve kaygan yüzeylere tırmanamaz. Halk arasında
vücudunun son bölümü her ne kadar akrebin kuyruğu
olarak biliniyorsa da, gerçekte karın kısmının daralan
uzantısıdır. Çünkü içinden bağırsak geçmekte olan telsonun
sondan bir önceki halkasında dışkılık son bulmaktadır.
Akrepler zehirlidir.
Akrepler Yiyecek bulma ve korunma
amacıyla açık noktalardan bina içlerine girerler. İç alana
girdiklerinde elbise, ayakkabı, yatak gibi risk yaratan
noktalarda dolaşırlar. Sokma vakalarında doktora gidilmesi
gerekir. Bir konutun çevresindeki akrep sayısını
azaltmak için, mümkün olduğunca yerdeki yığın, döküntü ve
bitkilerden kurtulmak gerekir. Ultraviyole ışık altında tüm
akrepler yeşil renkte parlarlar, dolayısıyla akreplerin
bulunduğu yerlerde gece yürürken, taşınabilir bu tür bir
lamba faydalı olacaktır. Akrep İstilası durumunda
profesyonel hizmet alınması kalıcı çözüm üretmek açısından
daha doğrudur. Akrep ısırması Türkiye'nin hemen her
yöresinde çok rastlanan bir türdür. Zehri, kuyruğunun
ucunda bulunur. Kuyruğun uzantısı olan iğneyle, sokar ve
vücuda akıtır. Ağrısı büyüktür ve beraberinde bazı araz da
görülebilir (ürperme, ateş yükselmesi, şok hali, kas
kasılması, hatta boğulma). Akdeniz akrepleri yine de
en tehlikelileri sayılmaz: Afrika'da insanın ölümüne dahi
sebep olan türler çoktur.
Akrepler tehlike hissettiği zaman
veya canları acıdığı zaman ısırıp sokarlar. Akrep çok
zehirli olduğu için ısırılan canlıya büyük zarar verir.
Dünya üzerinde birçok akrep türleri bulunmaktadır. Bazı
akrep türleri insanı ve daha büyük cüsseli canlıları
ısırdığında ölümüne sebep olur. Akrebin ısırması
sonrasında yanma, şiddetli acı, mide bulantısı, kusma ve
zehirlenmeler görülür erken müdahale yapılmasa ölümle
sonuçlanır. |